18. yüzyılın ikinci yarısında yaşayıp Şeyh Galib?in sırdaşlığıyla meşhur olan Esrar Dede ve onun eserleri hakkında yeterli düzeyde çalışma ve kaynak mevcuttur. Ancak, ?Ali Enver?i müstear isim olarak kullanma ihtimali de dikkate alındığı halde, Sema?hane-i Edeb sahibi hakkında kaynaklarda açık bir bilgiye rastlanmamaktadır. Yine de eseri Sema?hane-i Edeb?de, hayatıyla ilgili kesin bilgiler olmasa da onun hakkında ufak tefek bilgi kırıntılarına, ipuçlarına rastlamak mümkündür.
Eserin ?sebeb-i telif? kısmında kendisini ?şiir taslakçısı? olarak nitelemesinden, eserin baş ve sonunda Tanzimat sonrası dönemi edebiyatçılarından İsmail Safa gibi birkaç edibin takriz, medhiye ve tarih manzumelerinin bulunmasından, devrin edebiyat muhiti içinde yer aldığı; eser içinde şiir ve şairlerle ilgili edebî tenkitlerinden şiire iyi derecede vâkıf olduğu anlaşılmaktadır. Yine eserin bu bölümündeki ifadelerinden, Ali Enver?in Mevlevî tarikatından olmamakla birlikte bir Mevlevî muhibbi olduğu da hissedilmektedir. Ali Enver?in, ilmiye sınıfına mensup olduğu, ancak mesleğinde ciddi bir gayretin içinde olmadığı da anlaşılmaktadır.
Sema?hane-i Edeb sahibi Ali Enver, eserini telif ederken ilhâmını Tezkire-i Şu?arâ-yı Mevleviyye?den alıp onu bir model olarak kullanmış, büyük ölçüde onun verdiği bilgi ve hükümlere bağlı kalmıştır. Ancak, eserinde yer yer bir edebiyat eleştirmeni vasfı hissedilen Ali Enver, Esrar Dede?yi de eserinin kaynakları arasında kabul etmiş, bazen de kendi fikirlerini beyan edip, yorumlarda bulunmaktan kaçınmamıştır.
|
